การแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน
การแก้ไขปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน จะทำให้มีการตัดสินใจได้อย่างดีขึ้น มีการมองปัญหาอย่างเป็นระบบขึ้น และมีหลักการในการแก้ไขปัญหาได้ดีกว่าเดิม ซึ่งแต่เดิมอาจจะแก้ไขปัญหาแบบไม่มีหลักการ ไม่มีการวิเคราะห์ปัญหา แยกแยะและทำความเข้าใจปัญหา ไม่มีการรวบรวมข้อมูลมาให้มากที่สุด ไม่มีการหาทางเลือกในการแก้ไขปัญหาไว้หลายๆทาง ไม่มีการตัดสินใจเลือกทางเลือกที่มีวิธีการที่ดีที่สุด ไม่มีการวางแผนเป็นขั้นเป็นตอนในการนำวิธีการไปใช้ และไม่มีการประเมินผล ติดตามความคืบหน้าอย่างใกล้ชิด โดยปกติมนุษย์มีกระบวนในการแก้ปัญหา ซึ่งประกอบด้วย 4 ขั้นตอนคือ
1. การวิเคราะห์และกำหนดรายละเอียดของปัญหา การทำความเข้าใจกับปัญหาเพื่อแยกให้ออกว่าข้อมูลที่กำหนดมาในปัญหาหรือเงื่อนไขของปัญหาคืออะไร กล่าวโดยสรุปมีองค์ประกอบในการวิเคราะห์ดังนี้
• การระบุข้อมูลเข้า ได้แก่ การพิจารณาข้อมูลและเงื่อนไขที่กำหนดมาในปัญหา • การระบุข้อมูลออก ได้แก่ การพิจารณาเป้าหมายหรือสิ่งที่ต้องหาคำตอบ • การกำหนดวิธีประมวลผล ได้แก่ การพิจารณาขั้นตอนวิธีการได้มาซึ่งคำตอบหรือข้อมูลออก2. การวางแผนในการแก้ปัญหา พิจารณาเงื่อนไขและข้อมูลที่มีอยู่ และสิ่งที่ต้องการหาในขั้นตอนที่ 1 แล้วเราสามารถคาดคะเนวิธีการที่จะใช้ในการแก้ปัญหา เริ่มจากการเลือกเครื่องมือที่ใช้ในการแก้ปัญหา โดยพิจารณาความเหมาะสมระหว่างเครื่องมือกับเงื่อนไขต่าง ๆ ของปัญหา การออกแบบขั้นตอนวิธีในการแก้ปัญหา ผู้แก้ปัญหาควรใช้แผนภาพหรือเครื่องมือในการแสดงขั้นตอนการทำงาน เพื่อให้ง่ายต่อความเข้าใจ เช่น ผังงาน (Flowchart) หรือ รหัสจำลอง (Pseudo Code)
3. การดำเนินการแก้ปัญหา ลงมือแก้ปัญหาโดยใช้เครื่องมือที่เลือกไว้
4. การตรวจสอบและปรับปรุง ตรวจสอบว่าขั้นตอนวิธีที่สร้างขึ้นสอดคล้องกับรายละเอียดของปัญหา และปรับปรุงวิธีการเพื่อให้การแก้ปัญหานี้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด
ตัวอย่างต่อไปนี้จะพิจารณาการแก้ปัญหาแนวทางของการแก้ปัญหา แต่จะเน้นที่ขั้นตอนการทำความเข้าใจและการวางแผนซึ่งเป็นขั้นตอนที่สำคัญ
กรณีศึกษา: การหาค่ามากที่สุดของจำนวนสามจำนวน (a, b, c)
ขั้นตอนที่ 1 การวิเคราะห์และกำหนดรายละเอียดของปัญหา
- ข้อมูลเข้า: จำนวนสามจำนวน ได้แก่ a, b และ c
- ข้อมูลออก: ตัวเลขที่มีค่ามากที่สุดของเลขสามจำนวน
- วิธีตรวจสอบ: กำหนดชุดตัวเลข เช่น 8, 7 และ 12 คำตอบที่ถูกคือ 12
2.1 เปรียบเทียบ a และ b เพื่อหาค่ามากกว่า
2.2 นำค่าที่ได้มาเปรียบเทียบกับ c เพื่อหาค่าที่มากกว่า
2.3 ผลลัพธ์คือค่าที่มากที่สุด
สมมติ 8, 7 และ 12:
3.1 เปรียบเทียบ 8 และ 7 พบว่า 8 มากกว่า
3.2 เปรียบเทียบ 8 และ 12 พบว่า 12 มากกว่า
พบว่า 12 มากกว่าทั้ง 8 และ 7 คำตอบถูกต้องตามหลักตรรกะ
เริ่มต้น > ต้มน้ำให้เดือด > ใส่เส้นบะหมี่ > รอ 2 นาที > ใส่เครื่องปรุง > จบ
เริ่มต้น > กำหนดความยาวฐาน > กำหนดความสูง > คำนวณพื้นที่ > แสดงผลลัพธ์ > จบ
คำแนะนำ: ลากขั้นตอนด้านล่างไปวางในช่อง 1-6 ให้ถูกต้องตามลำดับ