การใช้งานอินเทอร์เน็ตอย่างปลอดภัย

🛡️ การปกป้องข้อมูลส่วนตัว

สร้างเกราะคุ้มกันให้ชีวิตในโลกดิจิทัล

      ในปัจจุบันการใช้งานอินเทอร์เน็ตช่วยให้ชีวิตสะดวกสบายยิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการสื่อสารหรือทำธุรกรรมต่าง ๆ แต่ทุกการเชื่อมต่ออาจทำให้คุณทิ้ง ข้อมูลที่สำคัญ เอาไว้โดยไม่รู้ตัว

ข้อมูลส่วนตัว (Privacy)

คือ ข้อมูลที่แสดงความเป็นตัวตนของเรา: เช่น ชื่อ-นามสกุล, ที่อยู่, เบอร์โทรศัพท์, เลขบัตรประชาชน, รหัสผ่าน และเลขบัญชีธนาคาร

ตัวอย่างข้อมูลส่วนตัวที่ต้องระวัง

1. บัตรประจำตัวประชาชน

2. ตั๋วเครื่องบิน

3. หนังสือเดินทาง

การหลอกลวงทางอินเทอร์เน็ต

📩 1. สแปม (Spam)

อีเมลหรือข้อความโฆษณาที่ส่งมาโดยที่เราไม่ได้ร้องขอ เพื่อจุดประสงค์ในการขายสินค้าหรือหลอกลวง

🎣 2. ฟิชชิ่ง (Phishing)

การสร้างเว็บไซต์ปลอมเลียนแบบของจริง เพื่อหลอกให้เรากรอกข้อมูลส่วนตัว เช่น รหัสผ่าน หรือเลขบัตรเครดิต

🎮 3. เชิญชวนเล่นเกม

• เชิญชวนให้เล่นเกมโดยให้เหรียญฟรี
• กระตุ้นให้ซื้อไอเทมเพิ่มเติม หรือชักชวนให้เล่นทุกวัน

ข่าวลวง (Fake News) คืออะไร?

      ข้อมูลที่ส่งผลกระทบต่อความคิดและความเชื่อ โดยที่ข้อมูลบางส่วนนั้นเป็นเรื่องเท็จ มีรูปแบบดังนี้:

1. Clickbait: พาดหัวลวงให้คลิกเพื่อยอดวิว

2. Propaganda: โฆษณาชวนเชื่อ สร้างอคติ

3. Satire: ข่าวเสียดสี/ล้อเลียนเพื่อความบันเทิง

4. Sloppy Journalism: ข่าวลวกๆ ขาดการตรวจสอบ

5. Mislead heading: พาดหัวให้เข้าใจผิดจากเนื้อหา

6. Biased news: ข่าวลำเอียงตามความเชื่อ

⚠️ สิ่งที่ควรระวังบนอินเทอร์เน็ต

• สื่อลามกและการค้าเด็ก
• การล่อลวงเยาวชน
• เกมที่รุนแรง/ละเมิดทางเพศ
• สินค้าอันตราย (ยาลดอ้วน)
• ข้อมูลการทำอาวุธ/ระเบิด
• การกลั่นแกล้งออนไลน์
• สินค้าไม่มีคุณภาพ
• การขโมยบัญชีผู้ใช้

🔐 ข้อแนะนำการใช้งานรหัสผ่าน

• ใช้ผสมอักษรตัวใหญ่ ตัวเล็ก ตัวเลข และสัญลักษณ์ (เช่น Y1nG@#!z)
• หลีกเลี่ยง วันเกิด, ชื่อตัวเอง หรือคำที่มีในพจนานุกรม
• จำง่ายแต่คาดเดายาก (เช่น ใช้ชื่อสัตว์เลี้ยงแต่เขียนย้อนหลัง)
• แต่ละระบบควรใช้รหัสผ่านที่ ต่างกัน
• ไม่บันทึกรหัสผ่านอัตโนมัติบนเครื่องสาธารณะ
• ไม่บอกรหัสผ่านให้คนอื่นรู้เด็ดขาด
• หมั่นเปลี่ยนรหัสผ่านทุก 3 เดือน
• ออกจากระบบ (Log out) ทุกครั้งที่เลิกใช้

🔐 ทดสอบความแกร่งของรหัสผ่าน

ลองตั้งรหัสผ่านที่ยากต่อการคาดเดาดูสิ!

กรุณากรอกรหัสผ่าน

• ⚪ ยาว 8 ตัวอักษรขึ้นไป
• ⚪ มีตัวพิมพ์ใหญ่ (A-Z)
• ⚪ มีตัวเลข (0-9)
• ⚪ มีสัญลักษณ์ (@#$%!)

💡 คำแนะนำ: รหัสผ่านที่ปลอดภัยควรใช้เวลาในการแฮ็กหลายร้อยปี! อย่าใช้ข้อมูลส่วนตัว เช่น วันเกิด หรือชื่อสัตว์เลี้ยงนะครับ

🛡️ ใบงาน: การปกป้องข้อมูลและการรู้เท่าทันภัยออนไลน์

คำชี้แจง: เลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพื่อปกป้องตัวเองจากโลกอินเทอร์เน็ต

1. หากมีอีเมลแจ้งว่า "คุณคือผู้โชคดีได้รับรางวัล 1 ล้านบาท ให้คลิกที่นี่เพื่อกรอกข้อมูลรับเงิน" นักเรียนควรทำอย่างไร?

ก. รีบคลิกเข้าไปกรอกชื่อและเบอร์โทรศัพท์ทันที

ข. ลบทิ้งทันที เพราะเป็น "สแปม (Spam)" หรือ "ฟิชชิ่ง (Phishing)"

ค. ส่งต่อให้เพื่อนในห้องเพื่อช่วยกันดู

2. การกระทำใดต่อไปนี้เสี่ยงต่อการถูกขโมยข้อมูลส่วนตัวมากที่สุด?

ก. ถ่ายรูปบัตรประชาชนลง Facebook โดยไม่ปิดบังเลขบัตร

ข. ล็อกเอาต์ออกจากระบบทุกครั้งที่ใช้งานคอมพิวเตอร์โรงเรียน

ค. ตั้งรหัสผ่านที่ไม่มีวันเดือนปีเกิดประกอบอยู่

3. ข่าวลวง (Fake News) ประเภท "Clickbait" มักมีลักษณะอย่างไร?

ก. เนื้อหาข่าวยาวมาก มีข้อมูลอ้างอิงชัดเจน

ข. พาดหัวให้น่าตกใจหรือชวนสงสัยเกินจริง เพื่อให้คนกดเข้าไปดู

ค. เป็นข่าวจากเว็บสำนักข่าวทางการที่มีเครื่องหมายติ๊กถูก

อ้างอิง:
• วริณศิญา พงษ์เกษ, การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย
• Phichitra Phetparee, “ข่าวลวงคืออะไร ?” (ThaiHealth)
• เอกสารอบรม C4T – 7 วิทยาการคำนวณ ป.4-6