อัลกอริทึมและผังงานเบื้องต้น

การเขียนผังงาน (Flowchart)

การเขียนผังงาน (Flowchart) เป็นเทคนิคหรือวิธีการอย่างหนึ่งที่ใช้ในการอธิบายลำดับการทำงาน การเขียนจะต้องอาศัยสัญลักษณ์ต่าง ๆ เพื่อช่วยลำดับแนวความคิดและขั้นตอนการทำงาน รวมทั้งทิศทางการไหลของข้อมูลตั้งแต่เริ่มต้นจนจบการทำงาน เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามที่ต้องการ การเขียนผังงานจะช่วยให้เราสามารถออกแบบ ปรับปรุง แก้ไข และหาข้อผิดพลาดของการทำงานได้ง่ายยิ่งขึ้น คำว่า Flowchart มักนำไปใช้ในทางโปรแกรม กล่าวคือสำหรับคนที่ศึกษาเกี่ยวกับการเขียนโปรแกรม ก่อนอื่นจะต้องเข้าใจ Flowchart กันเสียก่อน

ความหมายของผังงาน (Flowchart)

ผังงาน (Flowchart) คือ รูปภาพ (Image) หรือสัญลักษณ์ (Symbol) ที่ใช้เขียนแทนขั้นตอน คำอธิบาย ข้อความ หรือคำพูด ที่ใช้ในอัลกอริทึม (Algorithm) เพราะการนำเสนอขั้นตอนของงานให้เข้าใจตรงกัน ระหว่างผู้เกี่ยวข้อง ด้วยคำพูด หรือข้อความทำได้ยากกว่า

ผังงาน (Flowchart) คือ แผนภาพที่มีการใช้สัญลักษณ์รูปภาพและลูกศรที่แสดงถึงขั้นตอนการทำงานของโปรแกรมหรือระบบทีละขั้นตอน รวมไปถึงทิศทางการไหลของข้อมูลตั้งแต่แรกจนได้ผลลัพธ์ตามที่ต้องการ

สรุปได้ว่า: ผังงาน (Flowchart) คือ รูปภาพหรือสัญลักษณ์ที่ใช้เขียนแทนขั้นตอนการปฏิบัติงาน เพราะสามารถสื่อสารได้ง่ายกว่าคำพูด ออกแบบได้ง่าย และเป็นมาตรฐานสากลที่คนทั่วโลกเข้าใจตรงกัน

ประโยชน์ของการเขียนผังงาน

1. สะดวกต่อการพิจารณาถึงลำดับขั้นตอนในการทำงาน
2. ตรวจสอบความถูกต้องของลำดับขั้นตอนได้ง่าย
3. ทำให้มองเห็นรูปแบบของงานได้ทั้งหมด โดยใช้เวลาไม่มาก
4. การเขียนผังงานเป็นสากลสามารถนำไปเขียนโปรแกรมได้ทุกภาษา
5. สามารถศึกษาและพัฒนาระบบต่อได้อย่างรวดเร็ว

การเขียนผังงาน (Flowchart) ที่ดี

1. ทุกผังงานต้องมีจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดอย่างละ 1 จุดเท่านั้น

2. ลำดับขั้นตอนการทำงานควรจะเริ่มจากบนลงล่าง หรือจากซ้ายไปขวา

3. สัญลักษณ์แสดงการตัดสินใจต้องมีทางเลือกอย่างน้อย 2 ทาง (Yes/No)

4. เส้นลูกศรบอกทิศทางไม่ควรเขียนตัดกัน

5. ข้อความในสัญลักษณ์ควรสั้น กระชับ และเข้าใจง่าย

ประเภทของผังงาน

ผังงานมี 2 ประเภทหลักคือ: ผังงานระบบ (System Flowchart) ซึ่งแสดงภาพรวมกว้างๆ ของระบบ และ ผังงานโปรแกรม (Program Flowchart) ที่เจาะลึกขั้นตอนคำนวณและประมวลผล

ภาพที่ 3 การเขียนผังงานโปรแกรม (Program Flowchart) | ที่มา: slideshare.net

โครงสร้างการเขียนผังงาน 3 รูปแบบ

1. แบบเรียงลำดับ (Sequential)

ทำงานจากบนลงล่างเป็นเส้นตรงไม่มีทางแยก

2. แบบมีเงื่อนไข (Condition)

เลือกทำตามเงื่อนไข (ใช่/ไม่ใช่)

3. แบบวนรอบ (Looping)

ทำงานซ้ำหลายครั้งจนกว่าจะจบเงื่อนไข

[Image of program flowchart examples]

สัญลักษณ์ ANSI มาตรฐาน

ตัวอย่างผังงานในชีวิตประจำวัน

ภาพที่ 7 ผังงานการเดินทางไปทำงาน

ภาพที่ 8 ผังงานการส่งจดหมาย

📚 แหล่งที่มา: เจตวัตร สวัสดิ์พาณิชย์, ชลชัย นิงสานนท์, นพดล ผู้มีจรรยา, ฝ่ายตำราวิชาการคอมพิวเตอร์, สุดฤดี ประทุมชาติ, อำภา กุลธรรมโยธิน, โอภาส เอี่ยมสิริวงศ์

⬅ ย้อนกลับ 🚀 เกมเรียงให้ถูก ทดสอบหลังเรียน