⚙️ การออกแบบเชิงวิศวกรรม & แนวคิดแบบลีน
กระบวนการทำงานอย่างเป็นขั้นตอน เพื่อแก้ปัญหาและเพิ่มประสิทธิภาพสูงสุดโดยใช้ทรัพยากรอย่างจำกัด
ในรายวิชาการออกแบบและเทคโนโลยี ม.2 นักเรียนได้เรียนรู้กระบวนการทำงานเพื่อแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน ตั้งแต่การระบุปัญหา การรวบรวมข้อมูลผ่านคำถาม 5W 1H ไปจนถึงการทดสอบปรับปรุงแก้ไข และวันนี้เราจะมารู้จักกับเครื่องมือสำคัญที่ช่วยลดความสูญเสียในกระบวนการทำงานที่เรียกว่า แนวคิดแบบลีน (Lean Thinking)
💡 แนวคิดแบบลีน (Lean Thinking)
คือแนวทางขจัดความสิ้นเปลืองและสูญเปล่า (Wastes) ในกิจกรรมที่ไม่ได้ก่อให้เกิดมูลค่า เพื่อให้ต้นทุนต่ำลงและสร้างคุณค่า (Value) สูงสุดให้แก่ลูกค้า โดยความสูญเสียที่ควรขจัดออกไปมี 8 ประการ ดังนี้:
❌ Defect
มีของเสียมากเกินไป ทำให้เสียต้นทุนและต้องซ่อมแซมแก้ไข
📦 Over production
ผลิตสินค้ามากเกินความต้องการ เปลืองที่จัดเก็บและงบประมาณ
⏳ Waiting
การรอนานเกินไปในขั้นตอนต่างๆ ทำให้กระบวนการหยุดชะงัก
👤 None utilized talent
การใช้คนไม่ตรงกับงาน หรือไม่รับฟังความคิดเห็นของพนักงาน
🚚 Transportation
การขนย้ายบ่อยเกินความจำเป็น เสียทั้งกำลังคนและเวลา
🏬 Inventory
มีสินค้าคงคลังมากเกินไป ทำให้ทุนจมและสินค้าอาจเสียหาย
🏃 Motion
การเคลื่อนไหวของผู้ปฏิบัติงานที่มากเกินไปจนไม่ได้งาน
🔄 Excess processing
ขั้นตอนการทำงานซับซ้อนหรือมากเกินความจำเป็น
🎙️ การสัมภาษณ์ (Interview)
เครื่องมือสำคัญในการรวบรวมข้อมูลอย่างตรงประเด็น โดยมีรูปแบบและขั้นตอนที่ชัดเจนดังนี้:
รูปแบบการสัมภาษณ์:
- แบบไม่เป็นทางการ: เน้นถามความคิดเห็นทั่วไป เตรียมเพียงจุดประสงค์และคำถามคร่าวๆ
- แบบเป็นทางการ: มีหลักเกณฑ์ชัดเจน มีการนัดหมายวัน เวลา และสถานที่ล่วงหน้า
ขั้นตอนการเตรียมการสัมภาษณ์:
1
ระดมความคิดเกี่ยวกับคำถามที่ต้องการทราบ
2
จัดกลุ่มและคัดกรองประเด็นของคำถาม
3
จัดลำดับความสำคัญของคำถามก่อน-หลัง
4
เรียบเรียงคำถามให้ชัดเจนและเข้าใจง่าย
อ้างอิง:
• สสวท. หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานเทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) 2563
• PeerPower: รู้จัก Lean Thinking แนวคิดช่วย SME
• TruePlookpanya: การสัมภาษณ์
สถานการณ์: "ร้านชานมไข่มุกแห่งหนึ่งมักจะมีลูกค้าบ่นเรื่องคิวยาว พนักงานต้องเดินไปหยิบน้ำแข็งที่หลังร้านทุกแก้ว และบางครั้งก็ต้มไข่มุกทิ้งไว้เยอะเกินไปจนขายไม่หมดต้องทิ้งในช่วงเย็น"
1. พนักงานต้องเดินไปหยิบน้ำแข็งที่หลังร้านทุกครั้งที่ทำเครื่องหมาย:
2. ต้มไข่มุกทิ้งไว้เยอะเกินความต้องการจนต้องเททิ้ง:
3. ลูกค้าต้องยืนรอคิวนานเนื่องจากกระบวนการทำไม่ต่อเนื่อง:
