ข้อมูลเป็นทรัพย์สินที่มีค่า มีการใช้ประโยชน์จากข้อมูลอย่างแพร่หลาย เราทุกคนต่างเป็นผู้ผลิตและผู้ใช้ข้อมูลในเวลาเดียว เมื่อเรามองสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัว จะพบว่าสิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง
ข้อมูล (Data)
ข้อมูล (Data) หมายถึง ข้อเท็จจริง หรือสิ่งที่ถือ หรือยอมรับว่าเป็นข้อเท็จจริง สำหรับใช้เป็นหลักอนุมานหาความจริงหรือการคำนวณ (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554)
องค์ประกอบของข้อมูล- ข้อมูลเชิงปริมาณ (Quantitative data): คือข้อมูลที่สามารถวัด หรือนับได้ เช่น อายุ, น้ำหนัก, ส่วนสูง
- ข้อมูลเชิงคุณภาพ (Qualitative Data): อยู่ในรูปข้อความ อธิบายความหมาย บรรยายความคิดเห็น ความรู้สึก บทสัมภาษณ์
- ข้อมูลปฐมภูมิ: ข้อมูลที่เก็บรวบรวมจากแหล่งโดยตรง เช่น การสัมภาษณ์ การสำรวจ การจดบันทึก หรือเครื่องจักรอัตโนมัติ (เครื่องอ่านบาร์โค้ด)
- ข้อมูลทุติยภูมิ: ข้อมูลที่มีผู้อื่นรวบรวมไว้ให้แล้ว เช่น สถิติจำนวนประชากรจากรัฐบาล รายงานสถิติการส่งออก
การรวบรวมข้อมูล
วิธีการรวบรวมข้อมูลที่เป็นที่นิยมมีดังนี้:
- การสัมภาษณ์ (Interview): ได้ข้อมูลละเอียด พนักงานสามารถอธิบายคำถามได้
- การสังเกตการณ์ (Observation): บันทึกจากปฏิกิริยาหรือเหตุการณ์จริงโดยไม่สัมภาษณ์
- การสำรวจ (Survey): ใช้แบบสอบถามเพื่อค้นหาความเห็น
- การทดลอง (Experiment): รวบรวมข้อมูลจากการทดสอบที่มีการควบคุมปัจจัย
- การทบทวนเอกสาร (Document): ศึกษาจากรายงาน บทความ หรือแบบฟอร์ม
- การสำมะโน (Census): สำรวจจากประชากรทั้งหมดเกี่ยวกับเรื่องที่กำหนด
การประมวลผลข้อมูล (Data Processing)
หมายถึง กระบวนการที่กระทำกับข้อมูลที่รวบรวมไว้ เพื่อให้ได้สารสนเทศที่อยู่ในรูปแบบที่ต้องการนำไปใช้
ข้อมูลเข้า (Input) ➡️ การประมวลผล (Process) ➡️ ข้อมูลออก (Output)
การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ
การตัดสินใจเป็นการประมวลผลอย่างหนึ่งที่ใช้การวิเคราะห์เชิงตรรกะในการประเมินผลลัพธ์ ว่าทางเลือกใดเหมาะสมกับเป้าหมายที่สุด
ขั้นตอนการตัดสินใจ- กำหนดเป้าหมายของการตัดสินใจ
- รวบรวมข้อมูลและความรู้ที่เกี่ยวข้อง
- กำหนดทางเลือกทั้งหมดที่เป็นไปได้
- ประเมินทุกทางเลือก โดยใช้การวิเคราะห์เชิงตรรกะ
- ตัดสินใจเลือกทางเลือกที่เหมาะสม
กิจกรรมฝึกทักษะ
โจทย์: ถ้านักเรียนมีเงิน 50 บาท ต้องการรับประทานอาหารกลางวัน (อาหารหลัก + ขนมหวาน)
- ให้นักเรียนออกแบบรายการอาหารอย่างน้อย 3 เมนู (เช่น ก๋วยเตี๋ยวหมู 25.- + น้ำปั่น 15.-)
- จากรายการที่ออกแบบ นักเรียนจะเลือกรับประทานเมนูไหน เพราะเหตุใด?
🍱 บันทึกผลกิจกรรม: การตัดสินใจเลือกเมนูอาหาร
งบประมาณ 50 บาท (อาหารหลัก + ขนม/เครื่องดื่ม)